Trust from a Psychological Perspective

Fjala besim ka rrënjë të lashta dhe të thella . Vjen nga latinishtja fidere , që do të thotë t’i besosh
vetes, t’ia dorëzosh veten dikujt, dhe ka diçka thelbësore në këtë origjinë: besimi nuk është një
akt neutral; është një gjest që përfshin uljen e mbrojtjes , ekspozimin e vetes, pranimin se nuk ke
kontroll të plotë mbi atë që do të ndodhë. Me fjalë të tjera, besimi do të thotë të perceptosh se
personi tjetër nuk do të na lëndojë edhe kur mundet, edhe kur i japim mundësinë.

Është një akt që ndërtohet me kalimin e kohës , bazuar në atë që dimë dhe atë që kemi përjetuar së bashku me atë person. Por besimi nuk është vetëm një çështje racionale. Nuk mjafton të mbledhësh prova, të llogaritësh ose të arsyetosh. Shpesh, ne i besojmë ose nuk i besojmë me ndjesinë tonë të brendshme: është një përgjigje emocionale dhe e brendshme që formohet përpara se mendja të ketë kohë ta analizojë situatën. Kjo është arsyeja pse është kaq komplekse: është një urë midis racionalitetit dhe emocionit , dhe si të gjitha urat, duhet kohë për t’u ndërtuar.
Formohet nga përvojat, forcohet nga qëndrueshmëria dhe çahet nga zhgënjimet. Besimi, në fund të fundit, është një bast për të ardhmen : nuk mund ta dish me siguri se si do të përfundojë, nuk mund të kesh garanci absolute se personi tjetër nuk do të të zhgënjejë. Dhe kjo pasiguri ka një kosto të vërtetë emocionale, sepse do të thotë të ekspozosh veten, të bëhesh i prekshëm, të pranosh që dikush mund të të lëndojë pikërisht sepse i ke dhënë akses në një pjesë tënden. Mënyra se si mësoni t’u
besoni të tjerëve, ose jo, është e rrënjosur në marrëdhëniet tuaja më të hershme, ato me ata që u kujdesën për ju si fëmijë. Ndertimi i besimit nuk është një vendim që e merr një mëngjes dhe
pastaj është i përfunduar. Është një proces i ngadaltë, ndonjëherë i mundimshëm, që ndërtohet ditë pas dite përmes gjesteve të vogla të përsëritura me kalimin e kohës. Shpesh, kur mendojmë për besimin, shohim nga jashtë: tek të tjerët, tek veprimet e tyre, tek premtimet që i mbajnë ose i shkelin. Por ka një drejtim që kemi tendencë ta anashkalojmë: veten tonë . Të besosh në vetvete do të thotë të pranosh aftësitë e tua, edhe kur ato nuk janë perfekte. Do të thotë të kujtosh kohët kur ke kaluar nëpër diçka të vështirë dhe ke vazhduar përpara, madje edhe me vështirësi, madje edhe në mënyrë të papërsosur. Do të thotë të mësosh t’i shohësh dështimet jo si provë përfundimtare të vlerës sate, por si përvoja nga të cilat mund të mësosh pa e demoralizuar veten.
Në këtë udhëtim, njerëzit që besojnë tek ty mund të bëjnë një ndryshim: jo duke të shpëtuar, por
duke të mbajtur një pasqyrë tjetër , një pasqyrë në të cilën mund ta shohësh veten më pak ashpër. Dhe pastaj ka diçka të rëndësishme: lufta që mund të ndjeni në ndërtimin e besimit nuk është një e metë tek ju, dhe nuk duhet ta gjykoni veten për të. Është një përgjigje e kuptueshme ndaj
plagëve të vërteta dhe meriton respekt, jo dënim. Kujdesi për plagët tuaja është, në vetvete, një
akt besimi tek vetja, premtimi më i heshtur dhe i fuqishëm që mund të bëni: ai i mosbraktisjes
kurrë të vetes. Rindërtimi i besimit nuk është diçka që arrihet brenda natës, as nuk është diçka që kërkon që të jesh perfekt ose të mos kesh më frikë. Kërkon hapje , edhe kur është e pakëndshme; besnikëri , edhe në momente të vogla; dhe shumë durim , veçanërisht me veten. Ia vlen të kujtohet: besimi nuk është kurrë njëkahësh . Është një premtim që ripërtërihet nga të dyja palët, sa herë që zgjedhim të qëndrojmë të pranishëm pavarësisht pasigurisë

Enertila BEKTESHI, Psikolloge